U poetst twee keer per dag, en toch voelt u achter uw ondertanden na een paar maanden weer die ruwe, harde rand. Bij de mondhygiënist wordt het weggehaald en een half jaar later zit het er opnieuw. Veel mensen vragen zich dan af of ze iets verkeerd doen. Soms is dat zo, maar vaak speelt ook aanleg een rol. Het goede nieuws is dat tandsteen zelden een teken van verwaarlozing is en dat u de vorming wel degelijk kunt beperken.
Wat tandsteen is
Op tanden en kiezen vormt zich elke dag tandplak, een zachte laag bacteriën. Blijft plak een paar dagen zitten, dan slaan mineralen uit het speeksel erin neer en verhardt de plak tot tandsteen. Eenmaal verkalkt krijgt u het met een tandenborstel niet meer weg; alleen de tandarts of mondhygiënist kan het verwijderen. Tandsteen zit het vaakst achter de ondertanden en aan de buitenkant van de bovenkiezen. Dat is geen toeval: precies daar monden de grote speekselklieren uit, zodat de plak op die plekken voortdurend in mineraalrijk speeksel baadt. Op de publieksite allesoverhetgebit.nl vindt u meer achtergrond over tandplak en tandsteen.
Waarom het bij u steeds terugkomt
De meest voorkomende reden is dat niet alle plak wordt verwijderd. Ook bij twee keer per dag poetsen blijft plak achter tussen de tanden en kiezen en langs de tandvleesrand, plekken waar een borstel slecht bij komt. Wie alleen poetst en niet dagelijks ragers of floss gebruikt, laat een deel van de plak dus altijd zitten, en die plak verkalkt. Daarnaast telt de techniek: wordt een bepaald deel van het gebit systematisch overgeslagen, bijvoorbeeld de binnenkant van de ondertanden, dan zit daar steeds opnieuw tandsteen. In onze blog over het verschil tussen floss, ragers en mondwater leest u wat u daarvoor nodig heeft.
De tweede factor is uw speeksel. De samenstelling verschilt per persoon. Bij sommige mensen slaan de mineralen sneller neer, waardoor plak al binnen een dag of twee begint te verkalken. Dat is aanleg, geen slechte verzorging. Mensen met veel speeksel of met bepaalde medicijnen merken dit vaker. Ten slotte spelen roken en leefstijl mee. Roken verandert de samenstelling van de plak en verhoogt de kans op tandsteen en tandvleesproblemen. Ook voeding en de algemene conditie van de mond beïnvloeden hoeveel plak zich vormt.
Wat tandsteen doet met uw tandvlees
Tandsteen is ruw en poreus, en daardoor een ideale ondergrond voor nieuwe plak. Het tandvlees ernaast raakt geïrriteerd, wordt rood en gaat bloeden bij het poetsen. Blijft die ontsteking bestaan, dan kan die zich uitbreiden naar het kaakbot rond de tanden. Dat heet parodontitis en daarbij gaat houvast verloren die niet vanzelf terugkomt. Over bloedend tandvlees en over parodontitis hebben wij aparte blogs geschreven. Daarnaast dragen de bacteriën in en rond tandsteen bij aan een onaangename adem.
Zo beperkt u tandsteen
Helemaal voorkomen lukt niet iedereen, maar de vorming kunt u flink afremmen. Poets twee keer per dag twee minuten met fluoridetandpasta en besteed daarbij bewust aandacht aan de binnenkant van de ondertanden en de buitenkant van de bovenkiezen. Reinig elke dag tussen de tanden met ragers of floss, want plak die daar blijft zitten verkalkt het eerst. Heeft u veel aanleg voor tandsteen, dan kan een tandpasta met een anti-tandsteenwerking helpen om het verkalken te vertragen; bestaand tandsteen haalt die niet weg.
Laat tenslotte uw gebit regelmatig reinigen. Hoe vaak dat nodig is, hangt af van hoe snel het tandsteen bij u terugkomt en van de conditie van uw tandvlees. De mondhygiënist meet dat en stelt daarop het schema af. Wat een mondhygiënist precies doet, leest u in onze blog daarover.
Heeft u steeds opnieuw tandsteen of wilt u weten hoe uw tandvlees ervoor staat? Maak een afspraak bij Mondzorg Brabant in Breda voor een gebitsreiniging en een persoonlijk advies over de ragers en techniek die bij uw gebit passen.