Lijken uw tanden de laatste tijd langer, of voelt u een scherpe steek als u iets kouds drinkt? Dan is de kans groot dat uw tandvlees terugtrekt. Terugtrekkend tandvlees gaat langzaam, vaak over jaren, en de meeste mensen merken het pas als de tandhals al een stuk bloot ligt. Het is zelden gevaarlijk, maar wel onomkeerbaar. Daarom loont het om de oorzaak te kennen voordat er meer tandvlees verdwijnt.
Wat is terugtrekkend tandvlees?
Gezond tandvlees sluit strak aan rond elke tand en bedekt de wortel tot aan de rand van het glazuur. Bij terugtrekkend tandvlees, ook wel recessie genoemd, schuift die rand richting de wortel. De tandhals komt bloot te liggen. Die is niet bedekt met hard glazuur maar met zachter wortelcement en tandbeen, en daarin lopen kanaaltjes rechtstreeks naar de zenuw. Dat verklaart de gevoeligheid voor koud, warm, zoet en zuur. Omdat tandbeen zachter is dan glazuur, ontstaan er op blootliggende tandhalzen ook makkelijker gaatjes en slijtplekken.
Waardoor trekt tandvlees terug?
De meest voorkomende oorzaak is te hard poetsen. Veel mensen schrobben met een harde borstel heen en weer langs de tandvleesrand, in de overtuiging dat dat schoner is. Het tandvlees wijkt voor die druk, vooral aan de buitenkant van de hoektanden en kleine kiezen. In ons blog over elektrisch of handmatig poetsen leest u hoe u met minder druk toch schoon poetst.
De tweede grote oorzaak is ontstoken tandvlees. Blijft tandplak langs de tandvleesrand zitten, dan raakt het tandvlees ontstoken, gaat bloeden en verliest het zijn hechting aan de tand. Zet die ontsteking door naar het kaakbot, dan spreken we van parodontitis. Het bot rond de tand verdwijnt, en het tandvlees zakt mee. Dit type terugtrekking zit vaak rondom de hele tand en tussen de tanden in. Wie de ruimtes tussen de tanden niet dagelijks reinigt, loopt hier het meeste risico; in ons blog over floss, ragers en mondwater leest u wat daarvoor het beste werkt.
Daarnaast zijn er oorzaken waar u minder invloed op heeft. Sommige mensen hebben van nature dun tandvlees en weinig bot aan de buitenkant van de tanden, waardoor het tandvlees sneller wijkt. Scheefstaande tanden of een tand die wat naar buiten staat, hebben dezelfde kwetsbaarheid. Tandenknarsen en klemmen zetten voortdurend kracht op tanden en tandvlees en versnellen de terugtrekking, zoals we in ons blog over tandenknarsen uitleggen. Een mondpiercing die steeds tegen het tandvlees tikt, veroorzaakt plaatselijk vaak forse recessie. Ook een kroonrand of prothese die niet goed aansluit, kan het tandvlees blijvend irriteren. En roken en vapen verminderen de doorbloeding van het tandvlees, waardoor ontstekingen minder opvallen en slechter genezen.
Wat zijn de gevolgen?
Terugtrekkend tandvlees is meer dan een cosmetisch probleem. Naast de gevoeligheid en de grotere kans op gaatjes bij de tandhals slijten blootliggende tandhalzen sneller, soms tot een duidelijke inkeping. Bij terugtrekking door parodontitis verliezen de tanden bovendien steun; in een gevorderd stadium kunnen ze los gaan staan. Hoe eerder de oorzaak wordt aangepakt, hoe meer tandvlees en bot er behouden blijft.
Kan tandvlees weer aangroeien?
Nee, tandvlees dat eenmaal is teruggetrokken, groeit niet vanzelf terug. Wat wel kan, is de terugtrekking stoppen. Daarvoor moet eerst de oorzaak weg: de poetstechniek aanpassen, de ontsteking behandelen, een knarsbitje bij tandenknarsen, de piercing verwijderen of een kroonrand bijwerken. De mondhygiënist reinigt het tandvlees onder de rand en kan gevoelige tandhalzen afdekken met een beschermende laag; blootliggend tandbeen dat gevoelig blijft, kan de tandarts in sommige gevallen afdekken met een kleine vulling. Bij flinke terugtrekking op een beperkt aantal tanden is soms een tandvleescorrectie mogelijk, waarbij de parodontoloog of tandarts tandvlees van elders in de mond verplaatst. Of dat zinvol is, hangt af van de oorzaak, de plek en de gezondheid van het omliggende tandvlees.
Wat kunt u zelf doen?
Gebruik een zachte tandenborstel en poets met weinig druk, in kleine bewegingen van het tandvlees af in plaats van heen en weer. Een elektrische borstel met druksensor helpt als u merkt dat u steeds te hard duwt. Reinig één keer per dag tussen de tanden met ragers of floss, want daar begint de ontsteking meestal. Rookt of vapet u, dan is stoppen ook voor uw tandvlees de beste stap. En kom op controle zo vaak als de tandarts adviseert; beginnende recessie en bloedend tandvlees worden vaak eerder door ons opgemerkt dan door uzelf, zoals u in ons blog over de tandartscontrole leest.
Merkt u dat uw tandvlees terugtrekt of heeft u last van gevoelige tandhalzen? Maak een afspraak bij Mondzorg Brabant in Breda. De tandarts en mondhygiënist bekijken samen met u wat de oorzaak is en wat er nodig is om verdere terugtrekking te stoppen.